dòng máu
Định nghĩa
- Danh từ:
- Dòng chất lỏng chảy trong cơ thể: "dòng máu" chỉ lượng máu lưu thông trong hệ tuần hoàn, mang oxy và dưỡng chất đến các cơ quan.
- Huyết thống, dòng họ: "dòng máu" còn được dùng để chỉ sự liên kết về mặt gia đình, tổ tiên, nòi giống.
Ví dụ sử dụng
Dòng chất lỏng chảy trong cơ thể:
- Dòng máu chảy trong huyết quản của chúng ta. (Máu lưu thông trong các mạch máu.)
- Bác sĩ phải cầm dòng máu để cứu bệnh nhân. (Bác sĩ ngăn chảy máu để cứu người bệnh.)
Huyết thống, dòng họ:
- Dòng máu Việt Nam chảy trong huyết quản của anh ấy. (Anh ấy mang huyết thống người Việt.)
- Họ cùng chung một dòng máu với tổ tiên. (Họ có cùng nguồn gốc gia đình.)
Các cách sử dụng nâng cao
"dòng máu nóng": tính cách nhiệt huyết, hăng hái.
- Tuổi trẻ với dòng máu nóng sẵn sàng cống hiến. (Người trẻ nhiệt huyết sẵn sàng đóng góp.)
"dòng máu lạnh": tính cách lạnh lùng, tàn nhẫn.
- Hắn ta là kẻ giết người máu lạnh. (Hắn ta giết người một cách tàn nhẫn, không cảm xúc.)
"dòng máu cách mạng": truyền thống yêu nước, đấu tranh.
- Dòng máu cách mạng chảy trong huyết quản của ông bà ta. (Truyền thống yêu nước được kế thừa qua các thế hệ.)
Biến thể và từ gần giống
Máu (danh từ): chất lỏng trong cơ thể, cũng dùng để chỉ huyết thống.
- Máu đỏ, da vàng. (Đặc điểm chủng tộc của người châu Á.)
Huyết (dan từ): từ Hán Việt, nghĩa là máu.
- Huyết áp cao. (Áp lực máu trong động mạch tăng cao.)
Nòi giống (danh từ): dòng dõi, chủng tộc.
- Giữ gìn nòi giống là trách nhiệm của mỗi người. (Bảo vệ dòng dõi là nhiệm vụ của mỗi cá nhân.)
Từ đồng nghĩa
- Huyết thống: mối quan hệ gia đình, dòng họ.
- Dòng dõi: chuỗi các thế hệ trong một gia đình.
- Chủng tộc: nhóm người có chung nguồn gốc sinh học.
Thành ngữ liên quan
Một giọt máu đào hơn ao nước lã: Quan hệ huyết thống quý hơn tình cảm xa lạ.
- Anh em ruột thịt luôn giúp đỡ nhau, bởi một giọt máu đào hơn ao nước lã. (Người thân trong gia đình quan trọng hơn người ngoài.)
Máu chảy ruột mềm: Đau đớn khi người thân gặp nạn.
- Khi nghe tin em trai bị tai nạn, chị ấy khóc nức nở, máu chảy ruột mềm. (Chị ấy đau lòng vì người thân gặp nguy hiểm.)